Mensgerichte zorg is geen luxe, maar de sleutel tot betaalbaarheid
Ik kom ze dagelijks tegen: bevlogen professionals in de ambulante zorg die cliënten begeleiden in soms onzichtbare, maar o zo ingrijpende processen. Wmo, jeugdwet, kortdurende begeleiding. Zorg die dichtbij moet zijn, maar vaak struikelt over verantwoording op afstand. Ambulante zorg wordt beheerst door verantwoording die geen verantwoordelijkheid kent.
De Nederlandse zorg is vastgelopen in een wirwar van regelgeving, toezicht en goedbedoelde controle — vooral zichtbaar in de ambulante zorg. Het boek Hervormingen in de Nederlandse zorg van Hans Maarse en Patrick Jeurissen analyseert hoe hervormingen vaak stokken door conflicten tussen waarden, belangen en gevestigde routines. Die inzichten bevestigen wat we in de praktijk al ervaren.
De afgelopen jaren heb ik mogen werken aan onze zorgcoöperatie, leiderschapsmodellen en samenwerking die verder gaat dan een spreadsheet. Maar laten we eerlijk zijn: als we de betaalbaarheid van zorg in Twente willen veiligstellen, moeten we door een andere bril durven kijken. De cijfers zijn bekend: personeelstekorten, oplopende kosten, en een administratieve last die zelfs de meest gemotiveerde zorgprofessional murw maakt. Hervormen vraagt om meer dan beleid — het vraagt om een cultuurverschuiving: van controle naar vertrouwen.
Meer dan 2.000 kwaliteitsindicatoren zonder bewezen impact, verschillende regels per gemeente, en een systeem zonder centraal eigenaarschap? De belofte van nabijheid wordt verlamd door bestuurlijke fragmentatie. De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving noemt het een “gordiaanse knoop”. Ik noem het uitgesteld vertrouwen in mensen die hun werk goed willen doen. Zorg als een relationeel vak verdient ruimte om mensgericht te zijn. Daar hoort geen spreadsheet bij, maar contact, context, compassie en transparante verantwoording. Controlelogica verdringt vakmanschap — en dat tast het hart van de hulpverlening aan. Dan zijn we de bedoeling uit het oog verloren.
De gevolgen zijn zichtbaar: waar beleidsmakers spreken over ‘zinnige zorg’ en gemeenten zwoegen op zorgakkoorden, blijven de kleine zorgorganisaties onder vuur liggen, terwijl de geldstromen naar grote instellingen blijven klotsen als een open kraan zonder lekdetectie — hun inefficiëntie verpakt als “systeemcomplexiteit”. Cliënten daarmee vaak reducerend tot “eenheden” in een logistiek systeem.
Het is tijd om dit patroon te doorbreken. Laat Twente een proeftuin zijn. Voor kleinschalige initiatieven. Kleinschalige organisaties die dagelijks het verschil maken. Effectiever en doelmatiger zijn. Voor domeinoverstijgend leiderschap en samenwerking tussen gemeenten, zorgprofessionals en bestuurders die meer willen dan rapporteren en registreren. Laten we samenwerken aan een Twentse proeftuin die het verschil maakt.
Want zorg is geen kostenpost — het is een relationeel vak. Vertrouwen als uitgangspunt, niet als eindpunt.
Frank Brummelhuis MBA
directeur-bestuurder Coöperatie Zorgondernemers Twente
Auteur: Verbinding door Leiderschap
#ToekomstvanZorg #BetaalbareZorg #ZorgInTwente #ZorgCoöperatie