Stop de urenklucht: betaal resultaat, niet valse aanwezigheid!
De kern van het debat over toekomstbestendige zorg gaat niet over merknamen of mooie proeftuinen; het gaat over vakmensen die dagelijks het verschil maken in het leven van burgers en die door systemen worden teruggefloten. Ambulante zorgverleners leveren vaak precies die pragmatische, doelgerichte maatwerkondersteuning die voorkomt dat mensen zwaardere zorg nodig hebben. Als we willen dat die zorg blijft bestaan en betaalbaar blijft, moeten we het fundament herijken: hoe we betalen, controleren en waarderen wat echt geleverd wordt.
De huidige bekostiging nodigt uit tot urenafrekening als doel op zich. Dat leidt tot twee schadelijke effecten: eerst worden gemeenten geconfronteerd met eigenlijk dubbele tarieven voor uitputtende urenstaten die geen presentielijsten omvatten waarvan de helft naar echte zorg gaat; daarna zien ze dezelfde kosten terug in crisissituaties, verplaatsingen naar intensievere instellingen of langdurige vervangende zorg. In de praktijk betekent dat feitelijk dubbel betalen: een vergoeding voor aanwezigheid en overhead en later een “afkoopsom” voor de gevolgen van onvoldoende effectieve begeleiding.
Ambulante begeleiding verdient specifieke bescherming en een andere meetlat. Het gaat om korte, gerichte interventies met helder vastgestelde doelen. Succes meet je in concrete gedragsveranderingen en in het vermijden van escalatie en in mindere mate het aantal gewerkte uren, zolang dat directe zorguren zijn. Wie dat principe omarmt, voorkomt dat slimme boekhoudconstructies winstgevender worden dan goede zorg. Drie pragmatische aanpassingen staan daarbij voorop.
Ten eerste: koppel een substantieel deel van de financiering aan uitkomsten op cliëntniveau; combineer een redelijke basisvergoeding met resultaatgebonden componenten.
Ten tweede: introduceer eenduidige definities van wat als ‘geleverde, cliëntgerichte interventie’ telt en schrap indirecte declaratiecategorieën die niet bijdragen aan herstel.
Ten derde: maak controles slimmer en proportioneel, risicogebaseerde steekproeven, dossierchecks en ondertekende presentielijsten ondermijnen urenvervalsing zonder het hele systeem te verlammen met regeldruk.
Daarnaast vraagt goede (ambulante) zorg om systeembrede transparantie. Een regionaal gedeeld dossier en heldere ketenafspraken maken inzet en voortgang controleerbaar en verminderen duplicatie. Investeer het bespaarde geld in scholing, intervisie en een kleine administratieve pool die professionals ontlast van niet-cliëntgerichte taken. Zo vergroot je de werkbaarheid en houd je ervaren krachten in het veld.
Dit is geen pleidooi voor wantrouwen richting aanbieders; het is een oproep om prikkels te veranderen. Zorgverleners willen goede zorg leveren. Het systeem moet ze in staat stellen om dat efficiënt en verantwoord te doen en gemeenten moeten erop kunnen vertrouwen dat hun betalingen daadwerkelijk bijdragen aan duurzame resultaten. Betaal voor wat werkt, bewaak wat écht geleverd is, en voorkom dat bureaucratie en misleidende prikkels de rekening voor iedereen omhoog drijven.
F.A. (Frank) Brummelhuis MBA
directeur-bestuurder
Coöperatie Zorgondernemers Twente U.A.
Auteur van Verbinding door leiderschap
#Zorgondernemers #BetaalbareZorg #Zorgbeleid #Zorgtransformatie #Jeugdzorg #WMO #Samen14 #WethouderZorg